Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng rõ rệt, áp lực đô thị hóa và nhu cầu sống chất lượng cao tăng mạnh, kiến trúc xanh không còn là lựa chọn, mà đang dần trở thành yêu cầu bắt buộc trong phát triển bền vững.
Tại Việt Nam, xu hướng kiến trúc xanh đang nhen nhóm chuyển mình mạnh mẽ. Tuy nhiên, để bứt phá thành làn sóng chủ đạo, vẫn còn nhiều thách thức cần vượt qua – cũng như những cơ hội lớn đang mở ra.
A. Kiến trúc xanh là gì?
Kiến trúc xanh (Green Architecture) là triết lý thiết kế công trình thân thiện với môi trường, tối ưu hóa việc sử dụng năng lượng – tài nguyên thiên nhiên và tạo ra không gian sống lành mạnh. Đặc trưng:
B. Thách thức của kiến trúc xanh tại Việt Nam
1. Chi phí đầu tư ban đầu cao
Nhiều chủ đầu tư e ngại vì chi phí xây dựng kiến trúc xanh thường cao hơn 5–15% so với công trình thông thường.
Tuy nhiên, lợi ích lâu dài về vận hành, thương hiệu và giá trị tài sản chưa được nhìn nhận đầy đủ.
2. Thiếu hiểu biết & kỹ năng chuyên môn
Nhiều kiến trúc sư, kỹ sư, nhà thầu chưa được đào tạo bài bản về thiết kế và thi công công trình xanh.
Chưa có hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật đồng bộ, dễ ứng dụng rộng rãi.
3. Thị trường chưa có động lực mạnh
Người mua nhà còn ưu tiên giá và vị trí hơn các yếu tố bền vững.
Các chính sách hỗ trợ, ưu đãi của Nhà nước chưa đủ mạnh và phổ biến.
4. Quản lý vận hành còn yếu
Nhiều công trình xanh sau khi đưa vào sử dụng không được vận hành đúng cách, làm mất hiệu quả ban đầu.
Thiếu đơn vị quản lý chuyên nghiệp am hiểu về tiêu chuẩn xanh.
C. Cơ hội phát triển mạnh mẽ
1. Nhu cầu sống xanh gia tăng
Thế hệ trẻ, tầng lớp trung lưu đang ngày càng quan tâm đến môi trường sống, sức khỏe, tiện nghi – thúc đẩy thị trường bất động sản xanh.
2. Chính phủ khuyến khích chuyển đổi xanh
Nhiều chính sách như miễn giảm thuế, hỗ trợ tín dụng xanh đang được thảo luận và triển khai.
Đề án "Chuyển đổi xanh cho thị trường bất động sản" đã được công bố.
3. Công nghệ xanh ngày càng rẻ và phổ cập
Các giải pháp như pin mặt trời, đèn LED, cảm biến thông minh… ngày càng dễ tiếp cận và tiết kiệm chi phí hơn.
4. Cạnh tranh bằng ESG & thương hiệu
Các doanh nghiệp muốn hút vốn đầu tư, đặc biệt từ nước ngoài, phải chứng minh cam kết ESG (Môi trường – Xã hội – Quản trị).
Các công trình xanh giúp nâng cao hình ảnh thương hiệu, chiếm ưu thế trên thị trường.
D. Hướng đi cho tương lai
Để kiến trúc xanh thực sự trở thành xu hướng chính tại Việt Nam, cần:
🌿 Tăng cường truyền thông và giáo dục cộng đồng về lợi ích công trình xanh.
🏛️ Cải tiến chính sách pháp lý và ưu đãi mạnh mẽ, minh bạch hơn.
🛠️ Đào tạo nguồn nhân lực xanh: Kiến trúc sư, kỹ sư, nhà thầu.
🤝 Khuyến khích hợp tác công – tư, chia sẻ rủi ro đầu tư ban đầu.
🔎 Công khai hệ thống đánh giá, chứng nhận công trình xanh rõ ràng (LEED, LOTUS, EDGE…).
Kiến trúc xanh chính là cánh cửa mở ra tương lai đô thị bền vững, nơi con người sống hài hòa với thiên nhiên. Việt Nam đang đứng trước một cơ hội vàng để chuyển mình từ “xây nhanh – rẻ” sang “xây thông minh – bền vững”. Điều đó đòi hỏi sự chung tay của chính phủ, doanh nghiệp và cộng đồng.
Tương lai kiến trúc xanh không phải là viễn cảnh – mà là điều đang bắt đầu, ngay từ hôm nay.